Planlama mühendisi nedir sorusu üzerine daha önce bir YouTube videosu çekmiş, Ekşi Sözlük’teki tartışmalardan da faydalanmıştım. Ancak görüyorum ki aradan geçen zamana rağmen sektördeki kafa karışıklığı hâlâ devam ediyor. Bu yazıda “masa başı” tanımlardan uzaklaşarak; planlama mühendisliğini teknik, sahaya dayalı ve en önemlisi filtresiz bir şekilde anlatacağım.

Kısa cevap: Planlama mühendisi; bir projenin zaman planını hazırlayan, kritik yolu yöneten, gecikmeleri önceden tespit eden ve projenin bitiş tarihinden doğrudan sorumlu olan mühendistir.

YouTube kanalımda beni daha yakından tanıyabilirsin: Gezgin Şantiyeci YouTube, yada instagram hesabımı takip edebilirsin ve facebookta sayfayı beğenebilirsin.

Bloguma ilk kez geliyorsan, şu yazıdan başlamanı öneririm. Yazıların içindeki bağlantıları takip ederek, konular arasında kaybolmadan akıcı bir okuma deneyimi yaşayabilirsin.

İşte bir planlama mühendisinin gerçek dünyadaki karşılığı, kariyer yolculuğu ve 2026 yılına dair sektörel gerçekler.

Bir Planlama Mühendisinin Doğuşu: Kazakistan’dan Amerika’ya

Planlama mühendisliğinin ne olduğunu anlamak için, bu mesleğin “gereksiz” görüldüğü dönemlerden “vazgeçilmez” olduğu zirvelere uzanan süreci iyi analiz etmek gerekir.

GATE Projesi ve Planlama Mühendisi hakkında İlk İzlenimler

2006 yılında GATE projesinde (Tekfen – Gama) çalıştığım dönemde sektör büyük bir değişim içindeydi; Primavera P3’ten P6’ya geçiş yapılıyordu. O dönem Quantity Surveyor (QS) olarak görev yapıyordum. Türkiye ve Amerika’da QS pozisyonu genellikle şu işleri kapsar:

• Metraj ve ilerleme takibi
• Raporlama ve hakediş hazırlığı
• Taşeron hakedişlerinin incelenmesi

Ancak İngiltere’deki sistemin aksine; maliyet kontrolü (cost control), bütçe ve nakit akışı işleri bizde ayrı bir bütçe departmanı tarafından yönetilirdi.

O dönemde planlama departmanı, genellikle “ayrıcalıklı” görülen ama sahada ne yaptığı pek anlaşılmayan bir gruptu. İlk planlama deneyimim hayal kırıklığıydı. İşi bilmeyenlerin sadece tanıdık vasıtasıyla girdiği, sahada gerçek karşılığı zayıf bir departman algısı vardı.

Planlama grubuna girmek istediğimde bana sadece iki soru sorulmuştu:

• Deneyimin var mı?
• Primavera P6 biliyor musun?

Her iki cevabım da “hayır” olduğu için kabul edilmedim. O anki algım netti: “Planlama, aslında gereksiz bir departman.” Çünkü Türkiye’de işin ucunda para olan bütçe ve hakediş her zaman daha değerliydi.

Amerika’da Planlama Algısının Değiştiği An

Yıllar sonra Amerika’da, Texas’ta çalışmaya başladım. Burada şunu çok net öğrendim:
Amerikalılar neredeyse sadece Amerika deneyimine değer veriyor.

Beş yıllık uluslararası tecrübem olmasına rağmen en alt seviyeden başladım. Görevim yine QS’ti. Her gün sahadaydım, işi birebir takip ediyordum, günlük raporlar hazırlıyordum ve sahada ne döndüğünü çok iyi biliyordum.

Ancak ilginçtir, raporlarımı soran neredeyse kimse yoktu.

Bir gün üst yönetimden bir direktörün şantiyeyi ziyaret edeceği söylendi. Project Controls ekibi yaklaşık 20 kişiydi ama kimse sahaya çıkmak istemiyordu. Herkesin “çok işi” vardı.

Ben gönüllü oldum.

Direktör geldiğinde fark ettim ki bizimkilerden çok farklıydı:

• Ayağında şantiye botu
• Üzerinde coverall
• Sahada yürümeye alışık biri

Sahaya çıktık. Sorular soruyordu. Müdür cevaplayamıyordu, ben anlatıyordum. Sahadaki ekipten teyit alıyordu.

Bir süre sonra müdüre dönüp “sen gidebilirsin” dedi ve benimle gezmeye devam etti.

Bir hafta boyunca toplantıları iptal etti, sahayı benimle gezdi. Giderken bana şu cümleyi kurdu:

“Sen neden QS olarak çalışıyorsun?
QS Amerika’da bir başlangıç pozisyonudur, değeri yoktur.”

Bir hafta sonra müdür kovuldu. Tüm raporlama bana bağlandı. Merkez ofisten planlama eğitimi için davet aldım.

İşte planlama kariyerim böyle başladı.

Planlama Mühendisi Nedir?

Teknik tanımıyla planlama mühendisi; bir projenin zaman omurgasını kuran, işlerin hangi sırayla, ne kadar sürede ve hangi risklerle yapılacağını analiz ederek belirleyen kişidir. Ama daha önemlisi birimler arasındaki ilitişimi kuran ve iletişim becerilerini yükseliten kişidir planlama mühendisi.

Planlama mühendisi:

• Sadece takvim yapmaz
• Excel doldurmaz
• Tarih yazıp kenara çekilmez
• İşi takip eder
• Riskleri önceden belirler
• Alternatif senaryolar hazırlar
• Gecikmeleri görünür kılar
• Ortaya çıkan fırsatları belirler
• Gruplar arası iletişimi kuvvetlendirir
• Planlamanın genel geçer kurallarını dayatır

Planlama mühendisi sadece yönetim istiyor diye aktivite sürelerini değiştir mesela, her değişimi kayıt eder herşeyden haberi olur. Yanlış bir plan; milyonlarca dolarlık zarar, büyük gecikmeler ve ciddi itibar kaybı demektir.

Planlama Mühendisi Ne Değildir.

• Sekreter değildir
• Sadece rapor süsleyen biri değildir
• Sahadan kopuk bir ofis çalışanı değildir
• Yönetim ne derse yapan kişi değildir

Gerçek planlama mühendisi sahayı bilir, veriyi analiz eder ve yönetimi zamanında uyarır.

Planlama Mühendisi Ne İş Yapar? (Günlük Gerçekler)

Bir planlama mühendisinin gerçek işleri şunlardır:

• Primavera P6 veya MS Project ile detaylı iş programı hazırlamak
• Baseline schedule oluşturmak ve ilerlemeyi buna göre kıyaslamak
• Kritik yol (CPM) analizi yapmak
• Gecikmeleri ve riskleri erken tespit etmek
• Yönetim ve müşteri için veriye dayalı raporlar hazırlamak
• Claim ve EOT (süre uzatımı) süreçleri için teknik altyapı oluşturmak

Altın kural:
İyi bir planlama mühendisi varsayımla konuşmaz, kanıtla konuşur.

Nasıl Planlama Mühendisi Olunur?

Hangi Bölümlerden Olunur?

• İnşaat Mühendisliği
• Makine Mühendisliği
• Endüstri Mühendisliği
• Elektrik-Elektronik Mühendisliği

Diploma sadece bir giriş biletidir.

Olmazsa Olmaz Yetkinlikler

• Primavera P6 (ileri seviye)
• Excel (gerçekten ileri seviye)
• Saha deneyimi
• Sözleşme ve proje mantığını anlamak
• İletişim yeteneği

Sahayı bilmeyen bir planlamacı, sadece bitmiş işlerin bitiş tarihlerini raporlar.

Planlama Mühendisi Maaşları (2026)

Türkiye

• Junior: 30.000 – 45.000 TL
• Senior: 60.000 – 100.000 TL
• EPC projeleri: 150.000 TL+

ABD

• Junior: 70.000 – 90.000 USD
• Senior: 120.000 – 180.000 USD
• Danışmanlık: 120 – 180 USD / saat

Maaşlar ülkelere göre değişken.

Kimler Bu Mesleği Seçmemeli?

Eğer:

• Sahaya çıkmak istemiyorsanız
• Yüksek baskı altında karar veremiyorsanız
• Sayılarla aranız kötüyse
• Sorumluluk almaktan kaçıyorsanız
• İnsanlarla iletişim hoşunuza gitmiyorsa.

Bu meslek size göre değildir.

Sonuç

Planlama mühendisliği bir “Excel işi” ya da “rahat masa başı görevi” değildir.
Bu meslek, bir projenin kâğıt üzerindeki hayalden sahadaki gerçekliğe dönüşmesini sağlayan görünmez omurgadır.

Amerika’da sahada geçirdiğim o bir hafta bana şunu net öğretti:
Sahayı bilen ve veriyi doğru yöneten bir planlamacı, her zaman masadaki en değerli kişidir.